Colorado Eyalet Üniversitesi araştırmacıları, binaların çatılarındaki güneş panellerinin altına kurulan tarım alanlarında yetiştirilen safranın gölgesiz alanlara oranla iki kat fazla ürün verdiğini tespit etti. Enerji ve kentsel tarımı estetik yeşil çatılarda birleştiren agrivoltaik model, 5 yıllık süreçte yaklaşık 61 bin dolar net kazanç vadediyor.
Denver’daki CSU Spur yerleşkesinde yürütülen çalışmada, yüzde 40 ışık geçirgenliğine sahip güneş panelleri altına konumlandırılan parseller incelendi. Gölge altındaki safranların hem çiçeklenme sayısında hem de kurutulmuş nihai üründe iki kat artış kaydettiği belirlendi. Yeşil çatı tasarımlarının süzek, az besinli toprak dokusu ve sert mikrokliması bu bitki örtüsü için uygun bir yetişme ortamı sunuyor.
Işık Geçirgenliği ve Tasarım Dengesi
CSU araştırmacıları Jennifer Bousselot ile Reece Bailey hazırladıkları raporda, aşırı gölgelemenin rekolteyi düşürebileceği uyarısında bulundu. Uzmanlar, ekim tabanından 1,8 ila 2,4 metre yüksekliğe monte edilen ve ışığın yüzde 30 ila 40’ını süzen panel yerleşimlerini tavsiye ediyor. Doğu Fas’ta 24 ay süren bir başka saha araştırmasında ise en yüksek verim yüzde 30 gölgeleme seviyesinde sağlandı; bu sebeple her iklim ve çatı kurgusu için tek bir standart ışık formülü bulunmuyor.
Ekonomik Projeksiyon ve İş Gücü
Colorado ekibinin 46 kilovatlık kurulu çatı sistemi ve yaklaşık 405 metrekarelik ekim alanı üzerinden kurguladığı 5 yıllık senaryoda; gramı 35 dolar olan safran, tanesi 25 sent olan soğanlar ve 13 bin 470 dolarlık elektrik getirisi hesaba katıldı. İlk yıl masraflarının geliri aştığı ve yeni panel kurulum masrafını içermeyen sistemin, beş yılın sonunda yaklaşık 61 bin dolar (yaklaşık 3 milyon lira) net getiri sağlayabileceği hesaplandı.
Vermont Üniversitesi verileri, 1 gram kurutulmuş safran elde etmek için 159 ila 179 çiçeğin elle toplanıp tepeciklerinin tek tek ayrılması gerektiğini ortaya koyuyor. Ekim veya Kasım aylarındaki hasat dönemi üreticilere sezon dışı ek gelir imkanı yaratırken, CSU uzmanları tüm sürecin insan emeğine dayanması nedeniyle çatı projelerinde planlı bir yönetim yürütülmesi gerektiğini belirtiyor.