Tarım ve Orman Bakanlığı, Resmi Gazete’de yayımlanan yeni Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği ile 2015 tarihli mevzuatı yürürlükten kaldırarak peynirlerin üretiminden ambalajına, etiketleme kurallarından saklama standartlarına kadar birçok alanda köklü değişiklikleri yürürlüğe koydu.
Etiketlerdeki İfadeler ve Bilgilendirme Kuralları
Yayımlanan tebliğ uyarınca paketlerin üzerinde yanıltıcı ifadelerin kullanımı engellendi. Buna göre peynir etiketlerinde artık “Köy peyniri”, “Doğal peynir”, “Geleneksel peynir” ve “Çiftlik peyniri” tanımlamalarına yer verilemeyecek. Ürünün yağlılık derecesi ile olgunlaşma aşaması ürün adının bulunduğu alanda gösterilecek; olgunlaştırılmış ürünlerde gün, ay, yıl formatında üretim tarihi ve tam olgunlaşma müddeti bildirilecek.
Çiğ sütten yapılan veya eşdeğer ısıl işlem görmemiş peynir ambalajlarının ön yüzünde, isimle aynı alanda ve asgari 3 milimetre boyutunda “çiğ sütten üretilmiştir” ifadesinin bulunması zorunlu tutuldu. Farklı hayvan türlerinin sütü karıştırıldığında ise kullanılan sütler etiket üzerinde çokluk sırasına göre sıralanacak.
Üretimde Yasaklanan Maddeler ve Olgunlaşma Süreleri
Üretim standartları kapsamında süt proteini ve süt yağı haricindeki proteinlerin, bitkisel veya hayvansal yağların, jelatinin ve soya türevlerinin peynire eklenmesi kesin olarak yasaklandı. Nişasta ve nişasta türevleri ise sadece çeşnili taze peynir türlerinde teknolojinin gerektirdiği stabilizör miktarıyla sınırlandırıldı.
Kaşar peynirlerinin ambalajında “eski” tanımlamasının kullanılabilmesi asgari 120 günlük olgunlaşma şartına bağlandı. Telemesi haşlanmamış, çiğ veya termizasyon uygulanmış sütten elde edilen ürünlerde en az 4 aylık olgunlaşma mecburiyeti getirilirken, doğrudan satışa çıkacak taze ürünlerde sütün en az pastörizasyon normlarında ısıl işlem görmesi şart koşuldu.
Satış Koşulları ve Geçiş Süreci
Çeşnili peynirlerdeki ilave bileşen oranı en yüksek yüzde 6, çeşnili taze türlerde ise en fazla yüzde 15 olarak belirlenirken, ilave şeker miktarlarının da beyan edilmesi hükme bağlandı. Eritme peynirlerinin dökme satışı ile telemenin son tüketiciye doğrudan sunumu tamamen durduruldu.
Peynirlerin nakliye, muhafaza ve reyon koşullarında 10 derecenin altında tutulması kuralı getirildi. Sektördeki işletmelere yeni kurallara uyum için 30 Nisan 2027 tarihine kadar süre verilirken, bu tarihten önce imal edilen mallar raf ömrü bitimine dek satışta kalabilecek; şartları karşılamayan dilimlenebilir eritme peynirleri ve mevzuat dışı ürünler süre sonunda raflardan toplanacak.
