Sindirim sistemi sağlığında dışkılama periyodu bireysel faktörlere bağlı olarak değişkenlik gösterirken, tıp uzmanları haftada üç kereden günde üç kereye kadar olan aralığı normal kabul ediyor. Bristol Skalası doğrultusunda dışkının kıvamı, rengi ve biçimi genel bağırsak fonksiyonlarının değerlendirilmesinde temel ölçüt sayılıyor.
Bireyin beslenme rutini, aldığı kalori miktarı, fiziksel hareket seviyesi ve günlük su tüketimi boşaltım periyodunu doğrudan belirler. Günde 1000 kalori tüketen zayıf bir bireyle 2000 kalorinin üzerinde beslenen bir kişinin dışkılama miktarı ile sıklığı aynı olmamaktadır. Bu sebeple haftada 3 seferden günde 3 sefere kadar uzanan tablo olağan kabul edilir.
Bristol Görsel Dışkı Ölçeği ve Tipleri
Tıp çevrelerince referans alınan Bristol Görsel Dışkı Ölçeği sisteminde yedi ayrı dışkı türü bulunur. Form, renk ve kıvam açısından ayrışan bu sınıflamada tip 3 ile tip 4 sağlıklı sindirimi temsil ederken; tip 1 ve tip 2 kabızlığı, tip 5 yetersiz lif alımını, tip 6 ile tip 7 ise ishal durumunu işaret eder.
Genel Cerrahi ve Proktoloji Uzmanı Op. Dr. Levent Tezcan, tip 8’i ‘nerdeyse tamamı sulu bir kıvamda olan; köpüklü, sümüklü, pis kokulu ve fışkırır tarzda çıkan bu dışkı örneği sıklıkla yoğun alkol alımları veya çeşitli ilaç kullanımları sonucu görülüyor ve en kısa sürede tıbbi destek alınmasını gerektiriyor.
Gastroentoloji Uzmanı Dr. Sophie Balzora, kişi herhangi bir sindirim problemi yaşamıyorsa ve günde üç defadan, üç günde bire varan sıklıkla tuvalete çıkıyorsa, bunun normal olarak kabul edildiğini belirtiyor. Tuvalete çıkma sıklığının ne yediğimizden ne kadar egzersiz yaptığımıza; hatta uyku miktarımıza kadar pek çok değişkene bağlı olduğunu belirten Dr. Balzora, hormonal değişimlerin ve kullanılan ilaçların da kısa ya da uzun vadeli olarak boşaltım sisteminde değişikliğe yol açtığını belirtiyor.
Kabızlık Nedenleri ve Uygulanabilecek Yöntemler
Beslenme tarzının lif yönünden yetersiz kalması, şeker ağırlıklı gıdaların tüketilmesi ve ihtiyacın ertelenmesi kabızlığı tetikler. Zeytinyağı veya doğal yağ tüketimine rağmen çözülemeyen durumlarda uzman hekim desteği gerekmektedir.
Lifli besinlerin tüketilmemesi ve yetersiz su alımı
Yoğun süt ürünü ve yüksek şeker içeren gıdalarla beslenmek
Sedanter (hareketsiz) yaşam ve tuvalet ihtiyacını ertelemek
Fazla miktarda asitli ürün tüketmek
Müshil veya laksatiflerin uzun vadeli kullanımı
Güçlü ağrı kesiciler, antidepresanlar, demir hapları ve kalsiyum ya da alüminyum içeren antasit ilaçların kullanımı
Kabızlık durumunda lif yönünden zengin meyve, sebze, erik suyu ve tahılların tüketilmesi, günde 1,5-2 litre su içilmesi önerilir. Kuru kayısı, incir, mürdüm eriği, elma, üzüm, avokado, ıspanak, lahana, kereviz, pancar, pırasa ve baklagiller sindirimi kolaylaştırırken, laksatif ilaçların mutlaka hekim denetiminde alınması gerekir.
İshal Belirtileri ve Nedenleri
Vücudun yoğun su kaybetmesine yol açan ishal, besinlerdeki vitamin ile minerallerin emilmeden atılmasına neden olduğu için ihmal edilmemesi gereken bir boşaltım problemidir.
Lifli gıda alımının yetersiz seviyede kalması
Kalın bağırsak florasında yeni bakterilerin üremesi
Aşırı yağlı beslenme düzeni
Sindirim kanalındaki yapısal problemler
Kronik stres ve kaygı durumu
