Kapalı mekanlarda geçen modern yaşam biçimi nedeniyle güneş ışığına yeterince maruz kalamayan bireylerde D vitamini eksikliği yaygınlaşırken, bu durum kemik erimesinden bağışıklık ve metabolizma bozukluklarına kadar geniş çaplı sağlık sorunlarına yol açıyor. Yapılan araştırmalar, vücuttaki D vitamininin yüzde 90 ila 95’inin doğrudan güneşten karşılandığını ortaya koyuyor.
D Vitamini Eksikliğinin Yol Açtığı Rahatsızlıklar
Hormon niteliğinde işlev gören D vitamini; bağırsaklardan kalsiyum emilimini artırma, kemik mineralizasyonunu güvenceye alma, kalsiyum ile fosfor dengesini sağlama ve kas-sinir sistemini düzenleme görevlerini üstleniyor. Yetersizliği durumunda öncelikle kemiklerde mineral kaybıyla gelişen osteomalazi ve kemik erimesi olarak tanımlanan osteoporoz tablosu meydana geliyor. Bilimsel veriler; eksikliğin Tip 1 diyabet, multiple skleroz, Crohn hastalığı, romatoid artrit ile meme, prostat ve bağırsak kanserleri riskini de yükselttiğine işaret ediyor.
Hayvanlar üzerinde yürütülen deneyler, yetersiz güneş ve beslenmenin pankreastan insülin salgılanmasını aksattığını, glikoz dengesini bozarak insülin direncine ve obeziteye zemin hazırladığını kaydediyor. Bunun yanı sıra gerçekleştirilen incelemeler, D vitamini yetersizliğinin üreme fonksiyonlarını olumsuz etkileyerek doğurganlık oranlarını düşürdüğünü gösteriyor.
Kontrolsüz Takviye Riski ve Doğal Korunma Yolları
Somon, sardalye, süt, tereyağı, yumurta sarısı, brokoli, maydanoz ve yulaf gibi besinler D vitamini gereksiniminin sadece yüzde 5 ila 10’luk bölümünü karşılıyor. Beslenme tek başına yeterli seviyeyi sağlayamadığından doğrudan güneşe çıkılması zorunlu hale gelirken, rastgele tüketilen takviyeler yağda eriyen bu vitaminin vücutta tehlikeli biçimde birikmesine yol açabiliyor.
Aşırı doz alımı damarlarda ve böbreklerde kalsiyum birikimine, mide bulantısına, kusmaya, kabızlığa, kas-iskelet ağrılarına, kalp ritim bozukluklarına, böbrek yetmezliğine ve hayati tehlikelere sebebiyet verebiliyor. Bu tehlikelerin önüne geçmek için yılda en az bir defa hekim kontrolünde kan tahlili yaptırılması ve haftada 3-4 gün, kolların iç kısımları ile bacakların ön yüzlerinin koruyucu krem sürülmeden 15-20 dakika doğrudan güneşlendirilmesi gerekiyor.
